Term Definitie Toelichting onderwerp van gesprek
Dit element zou ik ook graag in het lineage model terug willen zien. Is het altijd een onderwerp van gesprek. Ik zie een realisatie bron en een realisatie doel
Term Definitie Toelichting onderwerp van gesprek
Dit element zou ik ook graag in het lineage model terug willen zien. Is het altijd een onderwerp van gesprek. Ik zie een realisatie bron en een realisatie doel
een begrippenkader worden benoemd
een hoger MIM beschouwingsniveau wordt benoemd;
en het modelelement in het eigen model er qua betekenis mee gelijk gesteld wordt
De betekenis hoeft niet altijd hetzelfde te zijn. Je kan toch ook een related op een zelfde niveau hebben.
Zou die hele tekst vervangen door: horizontaal geeft aan dat er een semantische relatie tussen modelelementen binnen het zelfde beschouwingsniveau is. Meestal zal dit niet tussen modelelementen binnen één model maar binnen verschillende modellen zijn.
Semantische herleidbaarheid in een diagram
voeg toe attribuut: type semantische relatie: exact, gerelateerd enz.
semantische- en realisatie
moet ik even over nadenken. Zijn dit niet verschillende dingen? Leg dat uit.
Semantische herleidbaarheid is het vermogen om definities van modelelementen uit lagere beschouwingsniveaus expliciet en traceerbaar te verbinden met de betekenis die met begrippen is vastgelegd in het semantische beschouwingsniveau.
wat doen we met een modelelement op een MIM 3 niveau dat een samenstelling is van twee elementen op een MIM 2 niveau? Tussen 2 en 3 zie ik meer een realisatie relatie.
modelelement
voeg toe: elk modelelement in elke MIM laag,
.
Voeg toe. Merk op dat de semantische lineage in deze context de elementen uit modellen op de verschillende MIM lagen met elkaar verbindt. We spreken daarom over verticale semantische lineage.
semantische herleidbaarheid
laten we de titel dan 'Semantische lineage' noemen.
«voornaamtypering»
Opmerking, ter info: Zelf zou ik de conditie niet snel op het waardetype zetten maar op het attribuuttype.
omdat we bijvoorbeeld van een kat andere kenmerken relevant vinden dan van honden
Opmerking: Is dit niet een makkelijker te begrijpen verschil tussen objecttype en categorie? Een categorie gebruik je om binnen een objecttype subtypen aan te duiden zonder dat daarvan specifieke kenmerken van belang zijn (binnen het beschouwingsdomein).
Een CONDITIE is een noodzakelijke voorwaarde die moet gelden voor een typering
Is het niet een noodzakelijke voorwaarde die moet gelden voor een attribuuttype?
Uit de definitie van attribuuttype is (al) duidelijk dat een relatietype zelf ook kenmerken kan hebben
Dat zie ik niet. Kan een attribuuttype ook kenmerken hebben?
We onderkennen bij dit relatietype een verwoording: «werknemer» "werkt bij" «werkgever».
Hier komt mijn punt weer. Onderkennen we dat << Persoon>> een attribuuttype heeft met de naam werkgever van het type <<Organisatie>>
Een lijst van domeinobjecten
Krijgt een dergelijke lijst een typering mee? Lijst van domeinobjecten? Ik vraag me af of dit nodig is. Binnen de context van een beschouwingsdomein is een ding een domeinobject of niet. Buiten de context kan misschien alles wel een domeinobject zijn.
Ook gegevenstypen zelf kun je groeperen. Bijvoorbeeld als je het wilt hebben over alle gegevenstypen die "geheim" zijn. Het is nu niet dat we deze gegevens als groep bij elkaar willen zetten, om ze vervolgens (als groep) te typeren. In dit geval willen we juist de gegevenstypen zelf groepere
lijkt meer op een metagegeven van een gegevenstype
SLEUTEL
Vraag: dus niet de sleutel van het Gegevensobject zelf?
Een complex waardetype kan omschreven worden als de aaneenschakeling van de afzonderlijke waardetypen. Zo kan het complexe waardetype «Bedrag» omschreven worden als aaneenschakeling van de waardetypen «Getal» en «Valuta»
Vraag: Is er ook gedacht aan een gestructureerd waardetype waarbij attribuuttypen gegroepeerd worden? Bijvoorbeeld: Attribuuttype Landbouwperceel.gewasEnOppervlak.GewasEnOppervlak
GewasEnOppervlak: - typeGewas - oppervlak
categorie
vraag? waarom categorie en geen objecttype?
hetgeen waar
hetgeen dat waar is
niet goed mogelijk met objecttypen, omdat objecttypen geen onderdeel zijn van de gegevens zelf, maar slechts van het gegevensmodel.
Interessant maar ik kan een data instantie toch herkennen aan zijn type? Type is als het ware een ingebakken kenmerk.
In de MIM standaard is er echter maar één subtypering mogelijk
Staat dat ergens? Ik ga er niet zomaar van uit dat subtypen mutual exclusive zijn. Met een constraint kan je het wel aangeven.
categorieën ook zien als conceptuele domeinobjecten
Vraag. Is dat altijd zo? Is 'gewicht tussen 0 en 5 kg' een categorie? Zo ja kan het ook een domeinobject zijn?
zonder daarbij daadwerkelijk domeinobjecten te willen zien als voorkomen van zo'n categorie
Opmerking: kan dit niet weg? Een Weg uit de Categorie 'snelweg' leidt toch tot de voorkomens Snelwegen uit de populatie Wegen? Dit wordt naar ik meen ook in de volgende zin gezegd.
afzonderlijke kenmerken en relaties
Opmerking: precies! afzonderlijk is het woord
waar we informatie over wensen
waar we specifieke informatie over wensen
specifieke kenmerken om auto's en fietsen van elkaar te onderscheiden
het is eerder, voor mij, dat ik van een fiets andere kenmerken wel weten of vastleggen dan van een auto. Het hoeven in het beschouwingsdomein geen onderscheidende kenmerken te zijn.
hoe je deze domeinobjecten kunt identificeren met behulp van deze kenmerken
is identificatie dmv beschreven kenmerken altijd van belang? Ik denk het niet. Ook niet voor de inwinning. Een mens kan je herkennen aan zijn fysiek voorkomen terwijl in een model geen enkel kenmerk daarover gaat.
welke domeinobjecten dit zijn
welke soorten/type domeinobjecten er zijn binnen een bepaald beschouwingsdomein.
zo
kan weg
We wensen daadwerkelijk te verwijzen naar de categorie zelf.
Opmerking: Begrijp ik en is een heel goede methode maar....hangt dit niet van je 'implementatie' af? 'eenvoudige' modellen kunnen best categorien uit een 'simpele afgesproken lijst' halen en die gebruiken als waarde van een attribuut, zonder dat er verwijzingen zijn.
Niet altijd is de sleutelwaarde beschikbaar die de voorkeur heeft op het moment dat we gegevens vastleggen
Een opmerking: Gegevens inwinnen is mogelijk weer een ander aspect dan gegevens specificeren. Het specificeren van sleutels in relaties gebeurt niet altijd in een model en is soms expliciet in de zin dat je zelf mag weten hoe je dat doet. Maw een sleutel definieren is optioneel
letterlijk kenmerk
is hier een definitie van (nodig)?
Deze zes uitspraken zijn zes gegevens die gegroepeerd kunnen worden tot één gegevensobject met als hoofdonderwerp het domeinobject met het BSN 12345678
Dat kan omdat ze alle hetzelfde (hoofd)onderwerp hebben, maar die regel is er niet.
Als we de relatie zelf willen onderkennen, dan kunnen we de relatie simpelweg als een domeinobject beschouwen
zo zie ik dat ook
Van een objecttype beschrijven we welke eigenschappen we relevant vinden om te kunnen weten van objecten die tot een dergelijk objecttype behoren. Van een klasse beschrijven we juist wanneer een object tot een klasse behoort.
Voor mij moeilijk. Ik weet niet of we dit onderscheid moeten maken. Hebben we het nodig. Lijkt alsof een Klasse een definitie heeft en geen eigenschappen en bij een objecttype andersom.
In UML is een klasse: In UML, a class represents an object or a set of objects that share a common structure and behavior. Classes, or instances of classes, are common model elements in UML diagrams. A class identifies the attributes, operations, relationships, and semantics that instances, or objects, of the class possess.
Voor het beschouwingsdomein is een Class een objecttype, voor het het verwerkingsdomein is een Class een Gegevensobjecttype
Merk op dat met dit sjabloon geen technische structuur wordt beoogd: het gaat om de logische representatie van een gegeven, waar verscheidende technische realisaties voor mogelijk zijn
Maar het gaat wel eisen stellen aan een technische structuur. Een gegeven en onderwerp zijn aan elkaar gekoppeld en Gegevens aan Gegevensobject. In UML gaat dat niet lukken. Het Gegevensobject is daarin het onderwerp van alle gegevens.
classificatie
mij is hier even niet duidelijk waarom een classificatie niet ook een kenmerk is. 'appelsoort', is een classificatie en ook een kenmerk.
Ah ik denk dat ik het nu snap. Een classificatie is het toekennen van een klasse aan een object: jij, [Jan], ben een Persoon. Dat is als het ware ook een eigenschap.
Bij een classificatie is de invulling van een classificatie geen waarde, maar een klasse
dit lijkt wel erg veel op wat UML doet met een binding van een klasse dmv een attribuut ipv een associatie(rol). Waarom noemen we dit?
Ah ik denk dat ik het nu snap. Een classificatie is het toekennen van een klasse aan een object: jij, [Jan], ben een Persoon. Dat is als het ware ook een eigenschap.
En dat 'iets' is altijd een geheel van gegevens
hier aan toevoegen ? dat omdat het onderscheidbaar is het ook aanwijsbaar moet zijn een dus een identiteit heeft.?
komen
kan weg
een
kan weg
De definitie van een informatieobject lijkt dan ook sterk op die van een gegevensobject. Waar bij een gegevensobject de nadruk ligt op de relatie met domeinobjecten, ligt de relatie bij een informatieobject juist op de behandeling van het informatieobject zelf.Een gegevensobject zou gelijktijdig ook een informatieobject kunnen zijn. Vaak bestaat een informatieobject echter uit meerdere gegevensobjecten, die gezamenlijk als één geheel worden behandeld.
Is het informatieobject nodig? Het voegt denk ik niets toe aan de MIM context. Het lijkt hier dat een informatieobject een samenvoeging is van gegevens met een bepaald informatiedoel. Waarom zou je dat doen en wat maakt ze anders dan de gegevensobjecten in de context van het modelleren?
waarneming
waarnemingen
getypeerde
benoemde?
die
kan weg
electronisch
elektronisch
elkaar
elk
"slechts" een waarde.
kunnen het ook meerdere waarden zijn? De eigenschap 'kinderen in de klas' levert een set met meerdere namen op. Tenminste daar kan ik voor kiezen.
Een kenmerk is een eigenschap met "slechts" een waarde
aha. Een kenmerk is dus een eigenschap van een instantie. Ik, Paul, heb dus geen eigenschappen maar kenmerken.
conceptueel model
willen we in een CIM wel niet intrinsieke eigenschappen. Een chassisnummer kan ik me in CIM wel voorstellen een BSN nummer minder. Maar je zou het een administratieve view op de werkelijkheid kunnen noemen. Al is een administratieve view misschien per definitie logisch omdat het wil administreren (is gegevens)
ander DOMEINOBJECT
mooi, maar het kan zowaar ook met zichzelf zijn. Voorbeeld, je eigen baas zijn.
maaar
maar
wat
van wat
levend
concreet aanwijsbaar. (hij hoeft niet levend te zijn)
Zo
Liever een voorbeeld als 'bankrekening' of 'abonnement'.
Een object kan heel concreet en fysiek zijn zoals een gebouw, een voertuig, het kan ook administratief of virtueel zijn zoals een bankrekening, een bitcoin.
Stel dat we een conceptueel model zouden maken van de Java programmeertaal. Het beschouwingsdomein is dan (dus) de Java programmeertaal. En de domeinobjecten zijn dan (dus) onder meer de Java-objecten (en classes, interfaces, functions, etc). Op diezelfde manier kunnen we ook een conceptueel model maken van de gegevensverwerking. De domeinobjecten zijn dan (dus) onder meer de gegevensobjecten. Vaak worden dergelijke modellen ook wel metamodellen genoemd, omdat we de gegevensverwerking zelf beschouwen, dwz: een model-van-een-model, en gegevens-over-gegevens.
interessant maar we hebben het hier toch al over metamodellen. Ons beschouwingsdomein is al de verschillende modellen.
knuffelbeertje
😍
hij geboren
een geboortedatum heeft
rood
zwart?
DE
eh... de werkelijkheid bestaat wel maar bekeken door de mens zijn er vele.
jou
jouw
voor
over
alle
alles
typisch
heb moeit met woord typisch. Het is niet hetzelfde als typerend maar wat is het wel?
metamodellen
voeg toe wat en waarvoor een metamodel is.
Bijvoorbeeld: Het gaat daarbij over regels voor het opstellen van een model, een model van een model.
wat
over wat
gegevensdomein
deze heeft mijn voorkeur
verwerkingsdomein
de term gegevensdomein is denk ik duidelijker. Met gegevens kan je vervolgens van alles doen: verwerken
BSN nummer 12345678
een gedachte: is dit concrete BSN nummer niet ook een concrete instantie, dus blokhaken?
toevallig
kan weg
De term "drie" heeft 4 letters, terwijl het begrip «drie» de betekenis heeft van het getal 3.
Is een begrip niet een term met een betekenis? Dat onthouden mensen beter. Kan dat niet hierbij.
In
Voeg toe: Nu we deze vijf typen modellen benoemd hebben, bedenk dat al deze typen abstracties zijn van de werkelijkheid en dat ze in gezamelijkheid leiden tot een compleet maar nog steeds abstract beeld. Er is ook een afhankelijkheid van beneden naar boven, een fysiek datamodel kan niet zonder een logisch gegevensmodel, kan niet zonder een conceptueel model, kan niet zonder een model van begrippen, kan niet zonder kennisbronnen en verhalen.
e
talig
op een eenduidige wijze een beschrijving te
de werkwijze is misschien niet eenduidig, het resultaat moet dat wel zijn. ... modelleren is juist een werkwijze om een eenduidige beschrijving te maken .....
Ik kan wel (heel) precies zijn, maar dan wordt ik niet begrepen. Als ik begrepen wil worden, kan ik niet (te) precies zijn
😊👌
bijvoorbeeld door beslissingen af te laten hangen van de gegevens die zij tot hun beschikking hebben
In de inleiding staat betekenis op twee manieren: 1) betekenis geven aan gegevens door er waarde en gevolg aan te verbinden en 2) en betekenis in de vorm van semantiek.
Die gegevens gaan ergens over: bijvoorbeeld over mensen, gebeurtenissen, objecten, plaatsen en de relaties daartussen
Neem op dat in het proces van gegevens delen het kennen van de betekenis van de gegevens een voorwaarde is voor informatiedracht.
Wet- en regelgeving
Wet en regelgeving wordt hier al vrij prominent benoemd, alsof dat de context van het hele doc bepaald. Dat lijkt mij niet terecht. Neem op dat betekenis essentieel is in gegevensdelen. Zonder betekenis kan je geen informatie maken van gegevens. Wet- en regelgeving neemt daarbij een bijzondere plaats in .......... (is dat trouwens wel zo? Het plaatst alleen gegevens en informatie in een juridische context..... is dat anders dan welke context dan ook?)
Aangezien gegevens over de dingen in het beschouwingsdomein gaan, zullen we die dingen moeten kunnen identificeren. Dit lijkt vaak makkelijk, maar dat is het niet. Zo is het relatief makkelijk om te bepalen wie een mens is en wie niet. Maar als het om meer abstracte zaken gaat (wanneer ben je Belastingplichtige, Verdachte of Eigenaar?), dan wordt het moeilijk. En als we dingen niet alleen willen herkennen, maar ook identificeren, dan wordt het nog een stuk minder makkelijk. Modelleren is een hulpmiddel om deze complexiteit behapbaar te maken.
Neem hierbij op: Bedenk dat de mens dingen definieert (of ziet) om er over te kunnen praten. Een ding wordt als het ware geïdentificeerd en gedefinieerd omdat de mens dat in de communicatie en zelfs denkwereld nodig heeft. Een ding wordt dus altijd bezien door een 'menselijke' bril.
naar
opgenomen worden via de hypothesis webannotatie of sturen naar p.janssen@geonovum.nl
Adres.locatie = 0.1 Geografische locatie
ik zou dit doen: Adres.geolocatie [0..1]. Een adres kan optioneel een geolocatie hebben
zelf
zelfs
Gestruktureerd
gestructureerd
expressie
reguliere expressie
Keuze attribuutsoorten
Hoort hier niet. Is een apart modelelement.
Keuze datatypen
dit is ook een datatype, kan bij type hierboven worden opgenomen. Noem het Keuze(datatypen)
Keuze attribuutsoorten
waarom staat die eigenlijk hier? Een objecttype kan keuzeattributen hebben maar ook attribuutsoorten, gegevensgroepen, relatiesoorten etc. Dit is de structuur van het metamodel.
Aandrijving van Fiets (Fiets.aandrijving
dit is moeilijk te begrijpen. helpt dit?: aandrijving van fiets (ketting.type ketting of snaaraandrijving. type snaar)
kan zijn
is
erder besproken metagegeve
is dit handig? De metagevens zijn eerder besproken maar in een andere context
object
Gaat hier eigenlijk over het informatieobject, maar dat is mogelijk iets te abstract.
De id's die ik modelleer zijn altijd bedoeld om iets in een gegevenshuishouding uniek te identificeren. De relatie naar de werkelijkheid wordt niet zomaar door een id gerealiseerd.
Die unieke aanduiding is opgenomen als metagegeven van een of meerdere attributen van het Objecttype
De attribuutsoort(en) die de unieke aanduiding realiseren zijn met het metagegeven identificerend herkenbaar bij een Objecttype opgenomen.
unctioneren van dat domein
het woord use case of werkproces is nog niet gevallen. Maar je modelleert altijd vanuit een use case. Het functioneren van het domein vind ik een onduidelijke term.
Aanpassing naar functioneren van werkprocessen van dat domein... helpt al.
domein
Leg het woord domein hier uit. Domein is een toepassingsgebied, een sector.....
Een goed voorbeeld is een GML package, waar we naar willen kunnen verwijzen
Bijna goed voorbeeld. GML is geen model maar een implementatie. GM_Point, GM_Curve etc zijn dan ook niet van GML maar van ISO19107 Spatial Schema. Dat is wel een model.
Andere eerder besproken metagegevens van View zijn
Andere metagegevens van View zijn eerder besproken bij Informatiemodel:
domein
package (of verzameling modelelementen). Gebruik van term domein is hier verwarrend
Er is dus maar één domein metagegeven
klopt voor 1.1. In 1.1.1 wordt dit uitgebreid
k ik op
in
Is het conceptueel of logisch van aard? Feitelijk dekt MIM alleen deze twee typen modellen af.
Dit is niet zomaar een in te vullen gegeven. Als je een model gaat maken moet je daar van te voren over nadenken. Wordt dat ergens geadresseerd in de Primer. Verwijs daarvoor ook naar MIM doc.
.
Hier is de context 'alle informatiemodellen'
voorbeeld waarde
voorbeeldwaarde
koppelingen
gebruiken of hebben
bevatten
gebruiken of hebben lijkt me beter dan bevatten
en constructies
nogal wat termen in relatie tot modelelementen en metagegevens daarvan. De modelelementen hebben veelat een relatie tot elkaar.
constructies
MIM gebruikt de term modelelementen (349 keer in de tekst)
software worden gemaakt voor het omzetten van het model in bruikbare ICT componenten.
(MDA - Model Driven Architecture) of zo je wil MDD.
Lijkt me goed om hier te noemen. (weer wat geleerd :-) )
adviseert
gebruikt MIM o.a. UML als modelleertaal in de vorm van UML-klassediagrammen.
opmerking: andere talen zijn natuurlijk ook toegestaan
beheerplan
MIM-beheerplan
MIM te gebruiken als modelleertaal
hier komt de formalisering van de taal als aspect naar voren
met het model
met deze weergave van het model
e volgt een standaard methode voo
kan je hier vermelden dat er geen formele taal wordt gebruikt
als
met tekst, met behulp van tekst
UML voor logische informatiemodellen
en de inrichting van het modelleringswerkproces van organisatie van stakeholders, beschrijven van use case, opstellen model, validatie en beheer.
op de voet
volgen is genoeg
Die vorm is echter niet waar we in eerste instantie over spreken in het MIM
Maar hier gaan we toch UML als vorm nemen?
Globale Architectuur Schets
test: Is dat correct?
xxxx
test: wat gaan we hier invullen?
0.x
test: wordt dit 1.0?
Op basis van het informatiemodel en de metadata van het dataproduct kan een eindgebruiker zich een goed beeld vormen van de data die door een dienst worden aangeboden en
test: anders formuleren