Câu này không phải lời Vũ Trọng Phụng mà là lời dịch từ bác sĩ Joyeux. Chữ "nhờ" ở đây dịch từ grâce à trong tiếng Pháp — vốn dùng để chỉ nguyên nhân xấu, nhưng sang tiếng Việt nghe như đang ghi công. Cấu trúc gọng kìm hiện ra: truyền thống còn nguyên thì bị quy tội (thờ ơ tổ truyền), mà truyền thống suy tàn cũng bị quy tội (luân lý suy đồi) — xã hội bản xứ đi lối nào cũng thành bệnh lý trong con mắt vệ sinh học thuộc địa.