4 Matching Annotations
  1. Last 7 days
    1. đã có một ông hay bông đùa, hay dùng tiếng hồng mao trong khi đáng lẽ phải dùng tiếng Pháp

      Lời giải thích từ nguyên "lục xì" chỉ có nghĩa khi được phát ra từ bên trong một cuộc trò chuyện tiếng Pháp: Joyeux đang nhận xét về việc một ông thầy thuốc nào đó chêm tiếng Anh (hồng mao) vào chỗ lẽ ra phải dùng tiếng Pháp. Câu chuyện giả định người nghe (VTP) đủ tiếng Pháp để hiểu cái đùa về sự lẫn lộn ngôn ngữ ấy, chứ không phải nghe qua một bản dịch trung gian.

    2. Ngày trước người ta hay gọi người nước Anh là “Hồng mao” nghĩa là tóc đỏ.

      "Hồng mao" (紅毛) nghĩa đen là "tóc đỏ" — từ sinh ra ở các cảng Đông Á thế kỷ 17, ban đầu người Trung Hoa dùng để gọi thương nhân Hà Lan, về sau khi người Việt tiếp xúc với người Anh nhiều hơn, cái nhãn này trượt sang chỉ nước Anh, song song với tên phiên âm chính thức "Anh Cát Lợi". Đây là một từ vựng địa lý cổ đặc biệt vì không phiên âm quốc hiệu mà gọi theo màu tóc, và vẫn là cách gọi thông dụng suốt thập niên 1930.

    3. Lục xì là ở chữ Luck sir, một động từ hồng mao

      Câu trả lời của bác sĩ Joyeux nén bốn tầng ngôn ngữ trong hai âm tiết "lục xì": một định chế Pháp (Dispensaire), gọi bằng tiếng Anh bồi của các cảng Viễn Đông ("look-see" = khám xét), rồi được Việt hóa hoàn toàn về ngữ âm, và khi cần giải thích lại phải viện đến một từ Hán Việt cổ ("hồng mao") để chỉ tiếng Anh. Đó là chân dung thu nhỏ của một thành phố cảng thuộc địa, nơi tiếng nói của kẻ cai trị, kẻ buôn bán và kẻ bị trị va vào nhau rồi kết tủa thành một từ không tra được ở từ điển nào.

    1. Mình cứ việc điều tra ngay ở chính mình!

      Câu đùa tinh quái của Nguyễn Công Hoan — bậc thầy truyện ngắn trào phúng, đàn anh và đồng minh quan trọng nhất của Vũ Trọng Phụng trong phe tả chân — làm ba việc cùng lúc. Nó điểm danh phe cánh giữa lúc tác giả đang bị phái lãng mạn vây đánh; nó mượn uy của một nhà văn khác để chuẩn bị đổi hướng ống kính sang độc giả; và nó ghi lại một khoảnh khắc có thật của mặt trận văn học tả chân năm 1936. Cái cười "tinh quái" ở đây không phải để giải trí — nó là ngòi nổ cho câu kết tội nặng nhất của cả thiên phóng sự, được đặt vào miệng người khác cho nhẹ giọng mà nặng đòn.